Grassen en bomen vormen de begroeiing in de savannes in Afrika, Azië, Noord- en Zuid-Amerika en Australië, maar het is nog niet bekend hoe deze gewassen naast elkaar kunnen overleven en groeien. Daar komt verandering in met het onderzoek GEST (Global Experiment on Savanna Tree Seedlings), waarbij Wageningse wetenschappers samenwerken met collega’s van alle continenten. Zij onderzoeken de invloed van regenval, nutriënten, schaduw, grassen, begrazing en brand op het ontkiemen en groeien van inheemse bomen.
Savannes zijn tropische of subtropische graslandschappen met verspreid voorkomende bomen. Deze gebieden komen voor in Afrika, Azië, Noord- en Zuid-Amerika en Australië. Het bijzondere van savannes is dat zowel in droge als natte savannes grassen en bomen voorkomen. In natte gebieden verwacht je vooral bomen, omdat ze daar goed kunnen kiemen en zo de grassen kunnen verdringen. In droge gebieden is de aanwezigheid van grassen juist logisch, omdat bomen daar slecht kunnen kiemen.
Wetenschappers willen graag weten hoe beide gewassen naast elkaar kunnen leven, zowel in droge als in natte savannes. In het project GEST (Global Experiment on Savanna Tree Seedlings) gaan onderzoekers van de Leerstoelgroep Resource Ecologie , de Leerstoelgroep Bosecologie en bosbeheer en Plant Research International – Biodiversiteit en veredeling samen met collega’s van alle continenten op zoek naar antwoorden op deze vraag. Ze kijken daarbij naar factoren als regenval, nutriënten, schaduw, grassen, begrazing en brand (een veel gebruikte maatregel om bomengroei te beperken) op het ontkiemen en groeien van inheemse bomen.
Kas en savanne
Het project GEST bestaat uit twee onderdelen:
- In kassen van Wageningen UR wordt het ontkiemen en de groei van verschillende bomenzaden onder gestandaardiseerde omstandigheden getest. De resultaten van dit onderzoek kunnen dienen als ijkpunt voor het vervolgonderzoek in het veld.
- In veldexperimenten in droge en natte savannegebieden in Afrika, Azië, Noord- en Zuid-Amerika en Australië worden praktijkproeven uitgevoerd. Op elk continent wordt de bomengroei in een droog en een nat gebied onderzocht.
Bij beide onderdelen worden de bomen gevolgd vanaf de kiem tot de leeftijd van twee jaar, wat overeenkomt met een een lengte van 10 centimeter tot één meter.
Complex
Frank van Langevelde, universitair docent bij de Leerstoelgroep Resource Ecologie en projectleider van GEST, is enthousiast over de internationale samenwerking: “Het is leuk om met mensen op verschillende continenten samen te werken aan GEST. Tegelijkertijd maakt de grootschaligheid het complex. Zo hebben we per continent een droog en een nat savannegebied, en werken we in elk gebied met acht verschillende bomensoorten die juist daar veel voorkomen. Verder planten we de ‘natte’ bomen van een continent ook in het droge gebied en omgekeerd.”
Om de resultaten goed met elkaar te kunnen vergelijken, worden op de verschillende continenten zo veel mogelijk soorten van dezelfde bomenfamilies geplant, zoals Acacia en Eucalyptus.
Het project GEST loopt over meerdere jaren, de eerste resultaten worden binnenkort verwacht. Meer informatie daarover is te vinden op de projectsite van GEST .
Contactgegevens:
T: 0317-484750
E: frank.vanlangevelde@wur.nl
Trefwoorden:
Grassen, bomen, savanne, droge savanne, natte savanne, regenval, nutriënten, schaduw, begrazing, kas, veldexperiment, internationale samenwerking, Acacia, Eucalyptus, GEST
Links: